Kilimo na ufugaji

KILIMO CHA KABICHI  Kabichi ni moja ya mazao yaliyomo katika jamii ya mimea inayojumuisha mimea ya kaulifulawa(cauliflower),kibichi kichina na kale.  MIZIZI  mizizi ya kabichi hutawanyika ardhin vizuri kwa kawaida huenda chini kiasi cha sentimita ishirini (20 CM) na hujitawanya kwa kiasi cha sentimita sabini na tano(75CM)  SHINA  Shina La mmea wa kabichi huwa na rangi ya kijani au Zambarau.Hii hutegemeana na aina ya kabichi na kwa kawaida ni fupi.  HALI YA HEWA  Kabichi hustawi vyema katika sehemu yenye hali ya baridi.Joto Jingi pia husababisha kulegea kwa kichwa vilivyofunga.Zao hili hustawi vema katika maeneo yenye mwinuko wa zaidi ya mita 100 toka usawa wa bahari  UDONGO  Zao hili linaweza kustawishwa kwenye udongo wa aina yoyote mradi tu udongo huwo usiwe na chumvi chumvi nying na usiotuamisha maji.Udongo wa kichanga na ule usio na rutuba ya kutosha husababisha kabichi kukomaa upesi na kuzaa kabichi hafifu zenye vichwa vidogo ...

Kuku ni ndege wafugwao na binadamu wengi kwa ajili ya matumizi mbalaimbali ya binadamu. Mara nyingi hutumika kwa ajili ya kitoweo na kwa biashara pia. Wafugaji wengi hupenda kufuga kuku maana ni mwepesi kumtunza na hana garama kubwa za utunzaji ukilinganisha na wanyama wengine wafugwao. leo tutaangali jinsi ya kuwalea vifaranga had wafae kuwa kuku wakubwa;  Nyumba ya vifaranga;  nyumba ya vifaranga inatakiwa kuwa karibu na nyumba ya kuishi ili uweze kuwaangalia vifaranga kwa ukaribu zaidi, ijengwe kwenye sehemu iliyotulia kulingana na mwelekeo wa upepo na kuta zisiingize baridi sana pia iwe na eneo la kutosha kulelea vifaranga.  mfano wa nyumba ya vifaranga iliyotengenezwa na mfugaji mwenyewe  nyumba hiyo imejegwa maalumu kwa ajilinya kutunzia vifaranga katika ustadi mzuri kabisa.  Baadhi ya wafugaji hutengeneza nyumba za kufugi ilimradi katengeneza bila kutumia vipimo au ufanisi mzuri ili kulea vifanganga vizuri.  mfano wa nyumba ya vifaranga a...

Kasuku ni ndege wapendwao na watu wengi sana hasa maeneo ya mjini. Ndege huyu hupendwa kwa sababu ana kasumba ya kuwa na rangi nzuri za kuvutia, achilia mbali rangi lakini pia ndege huyu ana sauti ambayo huwa haichoshi masikioni mwa watu, pia ni kivutio cha wengi.  Lakini licha ya kuwa na sifa hizo, ndege huyu amekuwaa na hulka moja ya kujinyofoa manyoa. Hii nikutoka na sababu mbalimbalia ambazo nitazieleza hapa na njia za kujikinga ili kasuku wako asinyofoke manyoa.  Kwa kuanza tuangalie sababu za kunyofoka kwa manyoa hayo  1. Lishe duni, upweke na kukosa matunzo ya jumla  2. Kama atakuwa anatafuna kucha zako unapomshika  3. Viroboto au utitiri  4. Maambukizi ya bakteria au fangasi  5. Banda dogo sana  6. Lishe yenye vitamini A kwa wingi zaidi  Nini kifanyike ili kuzuia tabia hii ya kunyofoka kwa manyoya  1. Hakikisha ndege wako anapata mlo kamili, unaweza kununua chakula kwenye maduka au ukachanganya mwenyewe baada ya kupata utaalam, apate matunzo yote muhimu na pia asiwe mwenyewe ni...

Kwa kawaida makundi ya nyuki katika nchi ya Tanzania na baadhi ya nchi zinazolingana kwa tabia za nchi, makundi ya nyuki huanza kutafuta sehemu salama na yenye chakula kwa wingi kuanzia mwezi wa kumi katika mwaka mpaka mwezi wa nne kwa mwaka unaofuata.Kipindi hiki huwa na makundi mengi yanayozunguka hapa na pale kutafuta nyumba ambayo itawafaa kwa ajili ya makazi yao na kwa ajili ya kuhifadhia chakula.  Hiki ndio huwa kipindi muafaka sana kwa wafugaji kuanza kutega mizinga ambayo imeshaandaliwa kwa ajili ya kufugia nyuki.Kwa kuwa makundi mengi huwa yanatafuta sehemu za makazi hivyo ni rahisi sana kuyakama na kuyahifadhi makundi hayo kwa ajili ya uzalishaji wa mazao ya nyuki.  Kutokana na hilo, mfugaji anapaswa kuanza kuandaa sehemu ya kufugiua nyuki na mizinga yake mapema zaidi kabla ya msimu huo kufika ili asiweze kukosa makundi ya nyuki.Unashauriwa kuanza kuandaa mazingira ya kufugia nyuki na mizinga angalau mwezi mmoja kabla kwa kusafisha, kukarabati au kutengeneza kile unachokihita...

katika makala hii tunazidi kufahamishana fursa zinazotuzunguka,ambazo kwa uthubutu wa mtu yeyote katika jamii yetu anaweza kuzichukulia hatua na kuzifanyia kazi.  Kutokana na mahitaji ya samaki duniani kuzidi kushamiri kwa sababu ya ongezeko la wingi wa watu na uhaba wa sehemu zenye maji ya asili kama mito na maziwa kwa samaki wa maji baridi pia bahari kwa samaki wa maji chumvi,kumezidi kuhamasisha watu kungundua namna za kuweza kujipatia kitoweo hichi haswa ikichochewa na hamasa inayotokana na faida ya nyama nyeupe ya samaki katika mwili na afya ya binadamu.  Ufugaji wa samaki kwenye mabwawa ya kuchimbwa umekuwa ukishamiri duniani kote inchi kama Thailand, China, Indonesia, Peru n.k  Niwazi tumeona baadhi ya inchi nyingi zikizidi kuzalisha nafasi nyingi za ajira kwa shughuli hizi pamoja na kukuza kipato cha mhusika mmoja mmoja, jamii flani na taifa kwa ujumla.  Katika kuiangalia fursa hii tutaangalia vipengele ambavyo kwa kufatilia wataalamu na wafugaji mbali mbali tumegundua vitasaid...

1:Kwanza kabisa Njiwa ukiwanunua kwa mtu,sharti wawe wawili pair (dume na jike).  2:Kama muuzaji aliwafuga kwa banda la juu,hakikisha unakowapeleka uwaandalie banda la juu,ukiwaweka banda la chini wanaondoka.  3:Kama banda lako la chini,tafuta muuzaji mwenye banda la chini ndipo ununue vinginevyo unashauliwa uwanyonyoe manyoya na kuwafungia siku 40 kabla ya kuwafungulia.  4:Njiwa wakiwa mbele yako usipende kuwajadili,hawapendi masimango wataondoka!.  5:Ukifuga Njiwa nao hufatilia nyendo zako,ukiwa mlevi hawakai wanaondoka.Vurugu na kelele hawapendi.  6:Njiwa wana nguvu kiimani,hawapendi mfugaji awe Mmbea,kugombana na majirani.Kwa sababu wakatika wa ugomvi Njiwa hukaa juu ya Paa wakisikiliza halafu huondoka na hawarudi tena.  7:Njiwa hawapendi kuona umechinja Njiwa mwenzao mbele yao,wakiona wanahama wote kwa sababu wanahisi utawachinja.  8:Njiwa hawapendi makelele ya kushtukiza kams honi kali,kuwarushia jiwe na miziki mikubwa.Ukifanya hayo wanahama.  9:Njiwa akifa mmoja,huomboleza.Unash...

Vigezo vya uchaguzi wa mayai yanayoandaliwa kwa ajili ya kutotoleshwa Si kila yai linalotagwa na kuku basi linakidhi sifa na vigezo vya kutotoleshwa ni wazi kuwa kama yai halikidhi vigezo vya kutotoleshwa na kuwa kifaranga hata uwezekano wa kutototoleshwa wenyewe unakuwa haupo. Wafugaji wengi tumekuwa tukikusanya mayai hovyo hovyo na kuyapelekwa kutotoleshwa bila kuzingatia vigezo hivi muhimu;- 1. A) YAWE YAMERUTUBISHWA NA JOGOO Sifa kuu na muhimu ya utotoleshwaji wa mayai ni kuwa ni lazima yawe yamerutubishwa na jogoo kwa uwiano stahili wa majogoo na mitetea na uwiano unaopendekekzwa ni wa mitetea nane kwa jogoo mmoja. 2.YAWE NA GANDA SAFI LISILO NA UFA Mayai yanayoandaliwa kwa ajili ya kutotoleshwa ni lazima yawe na ganda safi lisilo na uchafu uliogandia.Usafi wa mayai unategemea pia na usafi wa bandani na mahali ambapo kuku wanatagia. Iwapo kuku watakua na miguu misafi na wanataga kwenye viota visafi na ukusanyaji wa mayai unafanywa kwa wakati na kuwekwa kwenye chombo kisafi ni wa...

Ng'ombe wanafugwa kwa ajili ya nyama na maziwa lakini pia hutoa Mazao mengine kama ngozi,mbolea na hutumika kama wanyama wa kazi.Zaidi ya asilimia 95 ya ng'ombe waofugwa hapa nchini ni wa Asili ambao huzalisha nyama na Maziwa kwa kiwango kidogo ukilinganishwa na wale wachache walioboreshwa. N'GOMBE WA KUBORESHWA. Ng'ombe hawa wamegawanyika mara mbili kama- (i)Ng'ombe wa nyama (ii)Ng'ombe wa Maziwa. KANUNI ZA UFUGAJI BORA Kama unataka ng'ombe anayetoa mazao bora lazima ufate kanuni za ufugaji bora ambazo ni pamoja na {1}Kufuga ng'ombe katika eneo kwa kuzingatia uwiano wa idadi ya ng'ombe na Malisho katika mfumo wa ufugaji huria. {2}Kujenga zizi bora au banda {3}Kuchagua koo/aina ya ng'ombe kulingana na uzalishaji wa nyama au mazima. {4}kutunza makundi mbalimbali ya ng'ombe kulingana na umri na hatua ya uzalishaji (5)Kumpa ng'ombe lishe sahihi kulinga na na umri na mahitaji ya mwili. (6)Kudhibiti magonjwa ya ng'om...

Kuloirel ni kuku chotara ambaye asili yake ni nchini india, na imetokana na mchanganyiko wa  dume la broiler na jike aina ya Rhode island red au dume la white legham na jike la Rhode island red. Kuku hawa ni moja kati ya kuku wasio na gharama kubwa katika kuwafuga lakini pia wana faida kubwa pindi ukiamua kuwafuga. Lakini pia kuku hawa ni moja kati ya mbegu ambayo inafanya vizuri sana katika nchi nyingi. SIFA ZA KULOIREL 1.         Ni aina ya kuku ambao hutumika kwa matumizi ya ani nyama pamoja na mayai 2.          Kuku mmoja anauwezo wa kutaga mayai 150 hamsini kwa mwaka ukilinganisha na kuku wengine hutoa 40- 50 kwa mwaka. 3.         Madume ya  kuloirel hua yana kilo 3.5  na jike ni kilo 2.5  ukilinganisha na kuku wengine dume hua na kilo 2.5 na jike ni kilo 1.5. 4.         Pia ni moja kati ya ain...

Mtama ni kundi la mbegu punje ndogo katika jamii ya nafaka ambayo ina kiasi kikubwa cha kabohaidreti.Ni zao lenye uwezo mkubwa wa kuvumilia hali ya ukame kuliko mazao mengi ya jamii yake,Hivyo hulimwa maeneo mengi Duniani yenye mvua Pungufu na hata yenye mvua za kutosha.Ni moja ya zao ambalo likitumika vizuri husaidia kwa kiasi kikubwa kukabliana na mabadiliko ya hali ya nchi na pia katika vita ya kuzuia njaa.Mtama hutumika Kama vile unga wa ugali,kupikia mikate ya mtama,kupika ubwabwa wa mtama,Unaweza kuchemshwa na Kuliwa (mnyoma-lugha ya kiasili),Viwanda vya bia kutengeneza bia,Pia majani na mabua yake yanaweza kutumika kama chakula cha mifugo,na pia mabua Makavu yanaweza kutumika katika kujengaea uwa . HALI YA HEWA IFAAYO Mtama ni zao linaloweza kustahimili ukame.Hivyo unaweza kulimwa na kukua kuanzia ukanda wa chini wa bahari 0 - 100 mita hadi Mwinuko wa mita 1500.pia unaweza kulima zaidi ya hapo lakini pasiwe na baridi kali mtama haukubali seheme zenye baridi.Huita...

ASILI Kiasili ni mbuzi wa Afrika ya kusini ingawa ndani yake kuna damu toka bara Ulaya na India , hii ndio Mbegu kubwa Zaidi ya mbuzi wa nyama ukilinganisha na wengine. Pia wanazalisha kiwango kikubwa cha maziwa ingawa wanafaa Zaidi kwa nyama. RANGI Wana mwili wenye rangi nyeupa na kichwani wana rangi nyekundu au hudhurungi  (brown)  ingawa wapo weupe kabisa au wekundu/hudhurungi kabisa na hii hutokea kwa 0.001% UMBO Wana umbo kubwa kufikia kilo  110-135 kwa madume Kilo  90-100  kwa majike Wana masikio yaliyolala kama mbuzi wa kinubi  (Nubians) UZAZI Huwa wanazaa mapacha na huweza kuzaa mara 2 kwa mwaka Majike ni wazazi na walezi wazuri wa watoto sababu wana maziwa ya kutosha Watoto hukua haraka sana, na nia aina ya mbuzi ambao sio wakorofi  (docile) Kwenye baridi kali au joto kali huwa inawaathiri kwenye kubeba mimba *Kama unamakala yako maalumu unataka tuiweke hum...